|
Siyah Güllerle İlan-ı Aşk: Öykü denemesi |
|
|
|
Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı
|
|
Çarşamba, 03 Ağustos 2011 12:37 |
|
O gün de geç kalkmıştı. “Allah kahretsin! Gene uyuya kalmışım. Uyanamadım… Geç kalacağım” diye sesli sesli, şiş gözlerle yatağının yanında duran saate baktı. Bir yandan da uykulu uykulu kalkmaya çalışırken “keşke daha erken yatsaydım” dedi biraz homurdanarak. Hızla banyoya geçti ve yüzünü yıkadı. Aslında kafasında sabah duş almak vardı ama daha da geç kalmasına neden olacağını düşünerek, sadece dişlerini hızlı hızlı fırçalamakla yetindi. Sonra hızlıca makyaj malzemelerine uzandı. Kutudan elleriyle alelacele karıştırarak içlerinden birini seçti. Ne de olsa yirmi sekiz yaşında bekar bir iş kadınıydı; kendine bakması, bakımlı olması gerektiğini biliyordu.
|
|
Devamını oku...
|
|
|
Aşk neden var ve aşk kelimesi |
|
|
|
Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı
|
|
Cuma, 03 Şubat 2012 13:57 |
|
“Âşk”, normalde üstü şapkalı olarak yazılır ama klavyeden bunu yazmak için “Shift+3” basılıyken A’ya tıklamak gerekir. Aşkı tanımlamak bize düşmez ama basitçe tutkulu sevgi ve bağlılık duygusu olarak tanımlanabilir. Türkçede âşık olanın sevdiği kişiye maşuk denmesi de Türkçenin zenginliğidir. İngilizcede “maşuk”un karşılığı yokken, “beloved” yani “sevilen” manasında bir ön ekli “love” kullanılmaktadır. Diğer yandan, Türkçede aşk ve sevgi kelime olarak ayrıdır. İngilizcede “love” kelimesi hem aşk hem de sevgi için kullanılmaktadır. Ayrım yapmak için aşk için “romantic love” kullanılırken, Türkçede anne sevgisi dediğimiz durum için “maternal love” denmektedir.
|
|
Devamını oku...
|
|
Neden aşk duygusu var? |
|
|
|
Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı
|
|
Cuma, 03 Şubat 2012 14:02 |
|
Diğer önemli bir soru, insanın neden bir tipe âşık olduğudur. Bu sorunun bilinen kesin bir yanıtı yok, sadece belli yaklaşımlar ve bulgular var. İnsanların %30’u ilk görüşte yüz-göz teması ile özellikle simetrisi iyi yüzlerle karşılaşınca aşka adım atıyorlar. Esas olayı başlatan yakışıklılık-güzellik değildir. Bunun yanında zekâ, güven, şefkat, cazibe, kendi yaşamına zenginlik katar diye düşünme önemli belirleyici faktörlerdir. Âşık olmayı belirleyen bu özellikle, anne karnındayken 8-16. haftada maruz kaldığımız testosteron düzeyi, çocukluk dönemi ilgileri ve ergenlikteki hormonsal etkiler altında şekillenir. Yine diğer kişinin karşısındakini beğendiğini ifade etmesi de büyük sürpriz yaparak aşkı başlatabilir. Küçük dokunma istekleri ile bu duygu daha da bariz hale gelir.
|
|
Devamını oku...
|
|
Aşkı beyinde görüntülemek |
|
|
|
Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı
|
|
Cuma, 03 Şubat 2012 14:03 |
|
Bir konuyla ilgili (yemek, tat, görme, koklama, dokunma, işitme veya daha karmaşık olan keman çalma gibi) bir sistemin beyinde var olup olmadığını anlamak için en çok kullanılan fonksiyonel MR beyin görüntülemesidir (fMRG). fMRG, verilen özel bir uyaran veya işe bağlı olarak beynin hangi bölgelerinin çalıştığını ortaya koyabilen bir yöntemdir. Temel prensibi basittir: beyinde yapılan işle ilgili olarak belli bölgelerde kan akımı (hemodinamik yanıt) ve oksijen değişiklikleri (blood-oxygen-level-dependent, BOLD) oluşur. Normal kişilerle, yani ilgilenilen işi yapmayan kişilerin beyinleri karşılaştırılarak, farklı çalışan beyin bölgeleri fMRG ile gösterilebilir.
|
|
Devamını oku...
|
|
|
Annenin çocuğuna aşkı ile sevgiliye aşk aynı mıdır? |
|
|
|
Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı
|
|
Cuma, 03 Şubat 2012 14:05 |
|
Peki, bir annenin çocuğuna duyduğu sevgi ile bir aşığın maşukuna duyduğu sevgi aynı mıdır? Değilse ne gibi farkları vardır? Bunun için anne ve âşıkları karşılaştıran fRMG çalışmaları yapılmıştır. Annelere çocuklarının ve âşıklara maşuklarının yüz resimleri gösterilmiş. Anne ve âşık fMRG görüntüleri üst üste konulduğunda, bir bölge hariç, neredeyse hemen hemen aşıklarla aynı beyin bölgelerinde aktivite tespit edilmiş. Bu bölgeler; anterior singulat korteks, kaudat çekirdek, bilateral insüler bölge, striatum (putamen + kaudat çekirdek ve globus pallidustan oluşur), periaku aduktal gri cevher (PAGC) ve hipokampus. Anneler çocuklarının resimlerine bakarken farklı olarak sadece PAGC’de aktivite artışı izlendi.
|
|
Devamını oku...
|
|
Aşk bir obsesyon veya saplantı mıdır? |
|
|
|
Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı
|
|
Cuma, 03 Şubat 2012 14:06 |
|
Herkes bir dereceye kadar aşkın bir obsesif hal olduğunu kabul eder. Sürekli olarak sevilen (maşuk) düşünülür. Bu süre, tutkulu ve sırılsıklam âşıklarda uyanık zamanın %85’ini kapsayabilir. Sürekli maşuku görme ve dokunma isteği tekrarlar durur düşüncelerinde. Obsesyonda bilindiği üzere takıntılı, istenmeyen, zorlayıcı döngülü düşünceler olur. Kişi farkındadır, ancak kendilerini bunları düşünmekten alıkoyamamaktadır; bu da sıkıntı duymaya neden olur. Bu sıkıntılı düşünceleri hafifletmek amacıyla, ritüel şeklinde davranışlar olan kompülsiyonlar gelişebilir. Obsesif bozukluklarda serotonin ve yıkım ürünü olan 5-HIAA’in beyin omurilik sıvısı ve kanda azaldığı gösterilmiştir. Aynı zamanda obsesif bozukluklar serotonerjik sistemi uyaran ilaçlara iyi tedavi yanıtı verirler. Yani serotonerjik sistem ile obsesif bozukluk arasında ikili tutarlı bir ilişki vardır.
|
|
Devamını oku...
|
|
Aşk kalpte midir beyinde midir? |
|
|
|
Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı
|
|
Cuma, 03 Şubat 2012 14:07 |
|
Aşkın uzun yıllar kalple ilgili olduğu kabul edilmiştir ve bugün bile aşkı belirtmek için kalp resimleri çizilir. Bunun nedeni aşkın erken dönemlerinde yükselen merkezi (beyinde) ve periferik nor-epinefrin (NE) düzeyidir. Periferde NE artışı taşikardi, çarpıntı, kan basıncı yükselmesi ve sevgilinin yanında ellerde titremeye neden olur. Kalp üzerinde bu abartılı uyarıcı etkisi ile aşk beyin de değil kalpte yansımasını bulur. Merkezi sinir sisteminde artışı ise locus seruleus üzerinden olur sevgiliye odaklanmada ve dikkat vermede artışa neden olur. Odaklanma ve dikkat verme ile aşka dair küçük detaylar hatırlanır hale gelir. Aynı zamanda uykusuz gecelere ve iştah azalmasına neden olur. NE yine seksüel motivasyona neden olur. Dışarından uygun dozda verilen amfetamin, dopamin ve NE üzerinden bu etkilerin tümünü aynı şekilde potansiyalize eder.
|
|
Devamını oku...
|
|
|
|
|
<< Başlat < Önceki 1 2 Sonraki > Son >>
|
|
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL |