May
19
Cumartesi
Günün Özü!
| Albert Einstein: — Seçeneğim kalmasa, doğa yasalarına bağlı olmayan bir evren düşünebilirim belki; ama doğa yasalarının istatistiksel ve rastlantısal olduğu görüşüne asla katılamam. Tanrı zar atarak iş görmez. // Niels Bohr: — Ona akıl öğretme, Tanrı ne yapması gerektiğini bilir. Zarları görülmeyecek ve hatta kendisinin de göremeyeceği yerlere atar. // Joseph Ford: — Bence de, Tanrı, evrenle karşılıklı zar atar, üstelik bu zarlar hilelidir de. |
Son Haberler
- Âşık Beyin: Sevgililer günü için özetleme
- Kuantum Beyin Kitabını Satın Alabilirsiniz
- Bilinç: Antikçağdan Bilincin Yeniden Keşfine
- NeuroQuantology’nin 10 Yıllık Öyküsü: Uzun ve ince bir yol
- Kuantum fiziğinin günümüzde günlük ve sosyal hayata yansımaları
- Neden aşk duygusu var?
- Yılın cinsellik araştırması
- Elektron aşkı
Your Language?
Giriş
Radyo Dinle
Üyelerimiz
Toplam Üye Sayımız: 1179Son Üye: mjafar12
Canlı Üye: 0
Bugün: 0 kayıt yapıldı
Bu hafta: 0 kayıt
Bu ay: 3 kayıt
Facebook'ta Bu Yazıyı Paylaş
Facebook'ta Bu Yazıyı Paylaş| Harikalar Tiyatrosu |
 |
 |
| Sultan Tarlacı tarafından yazıldı | |||||
| Salı, 28 Ekim 2008 23:40 | |||||
|
Felsefeci Bernard Baars, bilinci kesin olarak tanımlamanın ve işlevini anlamanın zor olduğunu belirtir. Baars “bir tiyatro” benzetmesi yapar ve “bilincin tiyatrosunda, çalışma alanı akıldır” der. Bilişsel yapının tiyatroya benzetilmesi, Baars’dan önce de, Alan Nevvel (1990) ve John Anderson (1983) tarafından yapılmıştır. Tümünde, bilinç ve bilinçsiz mekanizmalar, bellek yer almıştır. Ancak, Baars’a göre gerçek dünyada, üç boyutlu bir tiyatro benzetmesi (metaforu) bilinci anlamak için ideal bir yöntemdir. Benzetmeler bilim tarihinde kullanılagelmiştir ve çok yararlıdırlar. 16.yy’da saat gibi çalışan evren, William Harvey’ın kalbi pompaya benzetmesi, 1900’lerdeki atomu gezegen sistemine benzetme yararlı olmuştur. Genellikle benzetme bilimsel teori için iyi bir başlangıç noktasıdır.
Bilinç tiyatrosunda arka plan senaryoyu yazanlar tarafından oluşturulurken, bilinçsiz sistemler bilinçli olayları şekillendirirler. Spot ışık, aktörler içinde en önemlisine yönlendirilir ve onların mesajları tüm bilinçsiz işlevleri yapan seyircilere ulaştırılır. Mesaj, bütüncül olarak “yayınlanmasına” karşın, her seyirci tarafından, kendi zihinlerinde yerel olarak değerlendirilir. Yönetmen ve oyun yazarı, arka planda verilen mesajları dinler ve bir sonraki sahneyi planlarlar. Bilinç, bilinçsiz akla bir giriş yeridir. Ve tiyatro beş parçadan oluşur: 1.Dikkat, karanlıkta bir tek spot ışığı olarak temsil edilebilir. Sadece bir parlak spot ışığı görülebilir. Tek bir olay için eşdurumlu çalışır. Bilinç sınırlıdır ve seri olarak çalışır. Paralel çalışsaydı, aynı anda birçok alana dikkat verebilirdi. 2.Çalışan anlık bellek, içsel konuşmayı ve görsel hayallerde oluşur ve tiyatronun sahnesi ile temsil edilebilir. 3.Bilinç deneyiminin içeriği sahnedeki oyuncularla temsil edilebilir. 4.Sahnede biçimlenen olayların tümü bir senaryo dahilinde işletilir. 5.Sonuçta tüm özelleşmiş bilinçsiz ağlar ve rutinler seyirciler olabilir. 6.Baars yazmamakla birlikte, bu tiyatro bir zaman süresince oynanır ve o zamanda bunu bitirmek gerekir. Baars bunlara ek olarak, bilinci üç aşamalı bir işlev olarak görür. Bilinçli problem-başlatma, bilinçsiz problem çözme (kendiliğinden) ve bilinçli sergileme, gösterme (ani aydınlanma). Bu bilinçli-bilinçsiz-bilinçli örgüsü problem çözmede çok sık kullanılır. Baars’a göre bunlara ilave olarak bilinç; bir kaynaktaki bilgiyi birçok hedef dokuya eş zamanlı olarak dağıtır, bilinçsiz “dinleyiciler” arasındaki koordinasyonu sağlar. Bilinçsiz olan alışkanlıklar ve belleği birleştirir. Son olarak da, bilinç olaylarının genel durumunu oluşturur. Yeni bir kelimenin kullanımını öğrenmek buna örnek olarak verilebilir. Pavlovian koşullanma (yeni uyarı birlikteliği) belirgin olarak bilince gerek duyar. Bilinçlilik durumu, beynin “sınırlı kapasite”si ile birliktedir. Sınırlı kapasite; şimdiki belleği, dikkatteki seçiciliği ve aynı anda iki istemli hareketi yapamamayı içerir. Bunlara bakıldığında beynimizin yavaş çalıştığı, bir anda bir düşünceye sahip olabileceğimizi fark ederiz. Ancak, beyine doğrudan bakıldığında durum farklıdır; beyin yoğun sinir ağları, tabakalar ve bağlantılardan oluşur. Her biri belli yeteneklerde özelleşmiştir (görme keskinliği, vücut ısısını devam ettirme, vücudun uzaydaki durumunu anlama). Bu özelleşmiş ağların büyük bir kısmı, bir diğeri ile paralel bağlantı halindedir. Adeta büyük bir toplum gibidir. Bağlantı kapasiteleri inanılmazdır. Ancak çoğu bilinçsizdir. Sıradan işleri yerine getirmede çok etkilidir. Buradaki önemli soru ve bulmaca şudur: neden bilincin kapasitesi sınırlıdır ve kalan kısım bilinçsizdir? Bilinç kapasitesinin dar sınırı çalışan bellek ve seçiciliğin sınırlaması ile belirlenir. Çalışan bellek aynı zamanda kısa süreli bellektir ve yalnızca 7 ayrı birim tutabilir. Bu üst sınırdır. Beyinde 100 milyar sinir hücresi düşünüldüğünde bu sayı şaşırtıcı derecede düşüktür. Çip içeren bir hesap makinesi insanlara göre çok daha fazla sayıyı belleğinde (geçici bellek ya da bilgisayarlardaki RAM) tutabilir. Buna ilave olarak, insan bir anda yalnızca bir tek girdiye yoğunlaşabilir. Eğer her iki kulağımıza aynı anda iki öykü anlatılsa sadece birine yoğunlaşabiliriz. Bu sadece dil ile sınırlı değildir. Aynı ekranda iki farklı top oyunu varsa, herhangi bir zamanda yalnızca birini takip edebiliriz. Bilginin bir tipine yoğunlaşma, daima diğerine olan bilinçliliği kesintiye uğratır. Beyin, çok az bilinçli çaba ile inanılmaz derecede bellek araştırmasını kendi önceki kayıtlarından yapabilir. Örneğin, daha önce izlediğiniz bir filmin tek bir sahnesinin hatırlanması filmin tüm sahnelerini hatırlamamıza neden olabilir. Sıklıkla, o sahneden sonra hangi görüntülerin geleceğini tahmin edebiliriz. Bunu bilincin yardımıyla yaparız. Bilinç bu bakımdan, bilgimizin bilinçsiz kaynağına ulaşmak için bir aracıdır. Tiyatronun Kısımları 1. Çalışan Bellek Aşaması Eğer bir an için kendi içsel düşünmenizi/konuşmanızı kesmeye çalışsanız, bunu birkaç saniyeden fazla yapamadığınızı görürsünüz. Bu durum içsel konuşmamızın, çalışan belleğe ne kadar sıkı şekilde bağlı olduğunun göstergesidir. Ancak, çalışan belleğin kapasitesi de sınırlıdır. Evden işe gelirken, yol üzerinde göze batan bir işyerini düşünün. Onu tam uzaysal boyutları ile göremezsiniz. Yani; çalışan belleğin sözel ve görsel kısımları belirgin sınırlıdır. 2.Dikkatin Parlak Spot Işığı Çalışan bellek ya da kısa süreli bellek tam olarak bilinç içeriğinde değildir. Dikkatin ışığının bir alana yönlendirilmesi (düşünceye) ile bilinç kendini gösterir. Dikkatin yönlendirilmesi esnasında tüm çalışan bellekteki “aktörler” (düşünceler) arasında bir yarış vardır. Dikkatin en azından üç temel işlevi vardır: 1.Çevresel uyaranlara uyum, 2.Detaylı bilgi işleme için uyaranların tespiti, 3.Uyanıklık durumunun devamı. 3.Sahnenin planlaması Herhangi bir deneyim, bilinçsiz genel durumu şekillendirir. Bu senaryo oynandığı anda bile olabilir ve yeni şekil kazanır. Birçok dikkat yönlendirme kendiliğinden ve bilinçsiz şekildedir. Tüm algısal sistemlerde bilinçsiz elamanlarca etkilenir. Işığın hangi yönden algıladıklarımızı aydınlattığına göre, gördüklerimiz değişime uğrayabilir. Yönetmen, bilincin parlak spot ışığını kullanır. Bu kendisi bilinçli olmadığı zaman bile olabilir. Tiyatro yönetmeni, sahnenin arkasında görünmeden çalışır. Beyin de yönetmen görevini beyindeki alın lobu yapar.  Çizim: Dr.Sultan Tarlaci 4.Seyirciler Bilinç, bilinçsiz olarak elde edilen bilgiye ulaşmak için bir yoldur. Sahnenin karşı tarafında bilinçsiz seyirciler bulunur. Bu otomatik “üretimler”in planlanması ya da uzun süreli bellek olarak adlandırılır. Konuşmamızın çoğu bilinç devreye girmeden oluşur ve dikkatimizi konuştuklarımız üzerine verdiğimizde konuşmalarımız yavaşlar. Çocukların konuşmayı öğrenmesi de “gizli” öğrenme tarzındadır. Ancak, gerçek bir öğrenme gizli olsa da bilinçli olmalıdır. Yani tüm öğrenmeye bilinçli ulaşılabilir. Öğrenilen her ne olursa olsun. Tiyatro benzetmesinde, eğer aktörü spot ışığı altına yerleştirirsek, seyirciler onun konuşmalarını sessiz olarak hatırlayacaktır. Matematikçilerde “uyuma işlevi” bilinçli bir soru üzerinde olur, sorun üzerinde bilinçsiz olarak çalışma devam eder ve çözüm bilince ulaşır. Günlük yaşamda da; “Annenizin kızlık soyadı nedir? 20+30 kaç eder?” gibi sorularda kısa bir beklemeden sonra soru üzerinde bilinçli düşünme olmaksızın yanıt ortaya çıkar. Bu durumda bilinçsiz akış diyagramları (algoritm) kullanırız. Burada tiyatro benzetmesi nettir; yalnızca bir soru için oyuncuya gerek duyarız. Seyirciler herhangi bilinçli katkı yapmadan problemi çözmeye girişirler. Yanıt bulunduğunda, sıklıkla bilince “ulaştırılır.”
Powered by !JoomlaComment 3.26
3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved." |