May 19
Cumartesi

Your Language?

English French German Italian Portuguese Russian Spanish

Giriş



Radyo Dinle

Üyelerimiz

Toplam Üye Sayımız: 1179
Son Üye: mjafar12
Canlı Üye: 0
Bugün: 0 kayıt yapıldı
Bu hafta: 0 kayıt
Bu ay: 3 kayıt

Facebook'ta Bu Yazıyı Paylaş

Facebook'ta Bu Yazıyı Paylaş
Makine Bilinci Yazdır e-Posta
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 0
ZayıfEn iyi 
Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı   
Salı, 28 Ekim 2008 23:52

Wetware-Hardware

Et Beynin Bilinci: Bilinçli Makine


“Sinir fizyolojisi açısından beyin, iki aşamada incelenebilir. Alt aşama, her bir sinir hücresinin çalışmaları ve birbiriyle bağlantıları konusu ile ilgilenir; onları ateşleyenin ne olduğunu ve sinir hücreleri arasındaki elektrik uyarımlarının nasıl oluştuğunu ortaya koyar. Daha yüksek aşamada, beyin çok karmaşık bir şebeke olarak kabul edilebilir ve bu şebekenin etrafında elektriksel desenler döner. Eğer ki mantıksal işlemler, belirli sinirlerin durumuna bağlı olmaktan ziyade sinirsel aktivite modellerine bağlanıyorsa, o zaman, davranış ve bilincin yüksek fonksiyonlarının aydınlatılması en muhtemel olan yaklaşım, ikincisidir.”
The Cosmic Blueprint, Paul Davies

“Yapay zekânın karşılaştığı problem, uygun programlanmış bilgisayarların insanın hesaplanabilir düşünce işlemlerini taklit edip etmeyeceği değildir. Bu probleme artık çözülmüş gözü ile bakılabilmektedir. Cevap, prensipte “evet”tir. Asıl önemli olan soru, insanın bilinçli bir zekâ ürünü olarak yürüttüğü düşünme faaliyetlerinin hepsinin hesplanabilir işlemler olup olmadığıdır.”
Paul Churchland




Pekiyi bilmediğimiz beyni anlayabilmek için model olarak en yeni teknolojiye atıfta bulunmak bize her zaman çekici gelmiştir. Nörofizyolog Charles Sherrington beynin bir telefon santrali gibi çalıştığını düşünürken, zamanla telgraf dizgesine benzetilmiştir. Freud, beyni hidrolik ve elektromanyetik dizgelere benzetmeyi uygun görürken, Leibniz beyni değirmenle karşılaştırırdı. Şimdi ise beyin bilgisayarlara benzetilmektedir. Bu günlerde, kuantum bilgisayarlarına olan ilgiden olsa gerek, beynin klasik bir bilgisayardan ziyade kuantum bilgisayar gibi çalıştığı öne sürülmeye başlandı. Analoji yapma bilimin önemli bir özelliğidir. Yaşayan şeyler cansız şeylere benzetilerek, varoluşunu sağlayan mekanizmalar anlaşılmaya çalışılır. Kalp bir mekanik pompaya ve atomun yapısı güneş sistemine benzetilir. Bazılarına göre ise o kadar karmaşık analojilere hiç gerek yoktur. Daha basit benzetmelerle bu işin altından kalkılabilir. Beyni İsviçre çakısına benzetmek gibi. Ancak beyin için kullanılan bilgisayar benzetmesi daha önce kullanılan mekanik benzetmelerden ne daha iyidir ne de daha kötü. Beyni bir su pompasına, telefon santraline benzeterek ne kadar açıklayabiliyorsak, bilgisayara benzeterek de ancak o kadar açıklayabiliriz.

Bilgisayarlara benzetenlere göre, bir bilgisayar programıyla bilgisayar donanımı arasındaki ilişkiyi anlamak, akıl ve beyin ilişkisini anlamak için iyi bir örnektir. Benzetmeyi yapanlar, iki tür çıkış noktasından güç alırlar. Birincisi, problem çözme esnasında tepki süresinin insanlardaki gibi farklı olmasıdır. İkincisi ise, Noam Chomsky’nin dilbilimsel araştırmalarından gelir. Chomsky’e göre “Bütün dillerde ortak bazı özellikler varsa ve bunlar insan beyninin ortak özelliklerinin zorunlu sonucu ise o zaman beyinde, evrensel nitelikteki dil bilgisinin bütün karmaşık kurallarının bulunması gerekir.” Yani, insanlar bir dil kullanırken kullandıkları biçimsel kurallar bilgisayarlar işlem yaparken uydukları kurallarla aynıdır.

In 1945 Turing bilgisayarların bire bir “çok iyi satranç” oynayacağını öne sürmüştü. Bu düşünce 1949’de Claude Shannon tarafından tekrarlandı. 50 yıl kadar sonra, 1997’de IBM'in Deep Blue adlı bilgisayarı, satranç devi Gary Kasparov yendi. Oynanan altı oyunda IBM’in silikon harikası, Kasparov’a yalnızca bir oyun verdi. Üç oyunun berabere bittiği maçta, ikinci ve altıncı oyun bilgisayarın oldu. Kasparov’a karşı oynayan Deep Blue’nun bir ikizi olan IBM RS/6000 SP adlı bilgisayardı. Saniye de 2 milyon hamleyi hesaplayabilen bilgisayarın kimsenin beklemediği, uzun süreçli hamleler yaptığı görüldü. Kasparov’un farklı açılışlar yapmasıyla tuzağa düşmeyen makine, en iyi oyunu oynadı ve kazandı. Beşinci oyunda ise bir insanda o konumda bulunamayacak serinkanlılık gösterisi sundu. Kasparov’un "Kimi zaman insan gibi oynuyor." sözleri belki de bu son oyunla açıklık buluyordu. Sonuçta Deep Blue, Kasparov’u yendi.

Bugün için bir bilgisayar (PC olarak kısaltalım) yalnızca dört işlem yapabilen ve iki sayıyı karşılaştırabilen bir makinedir. İlk yapılan ENIAC adlı bilgisayar bir solucan ve sonraki IBM PC’ler örümceğin işlem yapma kapasitesindeyken, bugünkü Pentium IV PC’ler yaklaşık bir fare kapasitesinde işlem yapmaktadır. Aritmetik işlemlerde insanlardan çok daha hızlı ve hatasızdırlar. Bellekleri son derece güçlüdür. Bunu yüklenen programla yaparlar. PC’lerin işlem yapabilmeleri için en ince ayrıntısına kadar, tüm kural ve mantıksal aşamalar program olarak yüklenmelidir.

Bazı teorisyenlere göre bilinç tamamen mekanik olduğundan, bilinçli makineler yapmamız için önümüzde herhangi bir engel yoktur. Sibernetik öncüsü Claude Shanon “kesinlikle makineyiz ve düşünüyorum” ile bunu ifade etmişti. Yapay zekâ (ya da kısaca AI, Artificial Intelligence) ile ilgilenen Toby Simpson taklidin nereye varabileceğini söyle ifade eder: “Eğer işlemci performansı şimdiye kadar artan hızda artarsa, biz de 10 yıl içinde, 20 milyon sinir hücresini birbiriyle bağlanılacak duruma getirmiş oluruz. Ancak o zaman gerçekten karmaşık sistemler olanaklı olacak. 2020 yılında ise insan beyninin yaklaşık simülasyonunu gerçekleştirebilmeliyiz.” Yine Simpson, sinir sistemini anlamanın yapay düşünebilen, öğrenebilen ve bilinçli bir bilgisayar yaratmak için gerekmediğini belirtiyor ve “insan 10 trilyon hücreye sahip ve hiçbir hücre ötekiler hakkında bir şeyler bilmiyor” diye ekliyor.

Yapay zekânın ustası kabul edilen Marvin Minsky’ye göre ise geleceğin bilgisayarları o kadar akıllı olacak ki “Bizi ortalıkta ev hayvanı olarak tutarlarsa şanslı sayılacağız.” ve ona göre beyin karmaşık bir bilgisayardan çok farklı değil. Ancak, bugüne kadar yapılan şeyleri de kimyanın Lavosier’den önceki durumuna benzeterek daha alınacak çok yol olduğunu ima eder. Minsky bilgisayarların insan zekâsının belli yönlerini taklit edebileceklerini ancak hiçbir zaman bilinçli olamayacaklarına inananları biraz hor görüyor “bunlar iptal” diyor. Bilinci esrarlı bir şey olarak düşünmenin “saçmalık” olduğunu belirterek “bunu çözdüm ve insanların neden dinlemediklerini anlamıyorum.” diyor. Ona göre, bilinç aklın bir bölümünün, diğer bölümlerin davranışlarını kontrol etmesi demek. Bu işlem kısa süreli bir bellekten ya da “basit bir kayıt sisteminden” biraz daha fazlasını gerektiriyor.

Beynimiz canlı bir vücut olan bedenimizin önemli bir parçasıdır. Tek başına “canlı” varlığımızın bir parçası olması başlı başına önemli bir farktır. Hepimiz biliriz ki bilgisayarlar, cansız mekanik yapılardır. Sinirbilimi uzmanı Charles Sherrington, Man on his Nature (1940)’da aklın canlılıktan da farklı bir şey olduğunu ifade eder: “...Bir “akıl” sorunu olduğu zaman, sinir kendisini yadsınamaz bir hücre üzerine merkezleştirmekte tamamlayamaz. O, daha çok, büyük bir özenle, her birimi bir hücre olan milyon katlı bir demokrasi oluşturur... Ama yine de akla döndüğümüz zaman bunların hiçbiri yoktur. Tek bir sinir hücresi asla minyatür bir beyin değildir. Bedenin hücresel yapısı onun “akıl”dan bir ipucu olmasını gerektirmez. Madde ve enerji, taneli yapıda ve böylece “yaşam” yapıcı gibi görünüyor ama akıl öyle değil” ve “İnsanın aklı gezegenimizin yeni bir yan ürünüdür.”

Tablo. Beyinle bilgisayar arasındaki temel farklılıklar gösterilmektedir. Bunların bazılarının bilgisayarlarda benzeri bir şekli yoktur. Bütün bunlardan çıkan sonuç, beynin göze çarpan oranda daha üstün olduğu yönündedir.

Tablo: Dr.Sultan Tarlaci

Beyin

Bilgisayar

Boyu bir metreyi bulan sinir hücresi ana uzantıları (aksonlar).

İstenildiği kadar bakır tel

Sinirlerdeki uyarı “Hep (1) ya da hiç (1)” prensibine göre çalışır.

0-1 sistemine göre çalışır.

Doğum sonrası kendini çevreden gelen uyaranlar ve koşullara göre, kendi içsel yeterlilikleri ile yeniden organize eder. Dış uyaranlara yanıt olarak veya içteki hasarlara göre değişebilen plastik yapısı vardır.

Bir kez yapılır ve eğer dışarıdan upgrade edilmez ise içsel organizasyonu başlangıçtaki gibi kalır. Sabit, sert tel yapısındadır, kendiliğinden değişim göstermez.

İleti temelde kimyasal ve az oranda elektrikseldir. Kimyasal ileti esnasında uyarı güçlendirilir.

Tam olarak elekriksel ileti.

Herhangi bir uyarı olmasa da daima sinaptik boşalımlar, eşik altında da olsa vardır (MEPP).

Uyarı olmadan çalışma yok.

Aksonlar boyunca ileti dalgalar halinde (iyonik yer değiştirme ile) yayılır.

Kablolar boyunca ileti (elektriksel elektron akımı ile) yayılımı.

Aynı uyarı daima aynı sonucu doğurmaz. Girdiler, daha önceki deneyim, anı, içgüdü, önyargıdan zamana bağlı olarak etkilenirler.

Aynı uarıya alınn ynıt daima aynıdır.

Sabit akımlı ve kesin zamanlamalı çalışmaz.

Sabit akımlı ve kesin zamanlamalı çalışır.

Sinir hücrelerinin özelleşmiş bağlantısı paralel çalışmayı sağlar. Aynı anda birden fazla işlem, birbirinden bağımsız olarak yapılabilir. Sonuca gitmeden kısmı çıktılar oluşturulabilir. Bu sonuçlar genel sonucu oluşturmak için zaman zaman birleştirilir. Paralel bağlantı nedeniyle beyinde ileti yavaş olmasına rağmen, çıktılar ve oluşturulan yanıtlar hızlıdır.

Aynı anda birden fazla işlem yapılamaz. Bazı yeni modellerde sınırlı olarak, aynı anda birden fazla işleme, ayrı ayrı bellek ayırmak mümkün.

Proaktifdir ve kendiliğinden çalışır.

Proaktif değildir. Değişmez.

Sinir hücresel çıktı ve girdi noktaları sınırsız sayıdadır.

Sabit sayıdadır.

Beyindeki sinir hücresi sayısı 1011’dir. Sinir hücresi başına ortalama 10 bin bağlantı vardır.

109 transistör ve bağlantıları.

Non-lineer (doğrusal olmayan) sistemdir. Başlangıç durumundaki küçük değişiklikler, sonuç üzerinde büyük etkiler oluşturur.

Lineer (doğrusal) sistem olarak çalışır. Verilen veri  oranında, beklenildiği oranda çıktıda değişim gözlenir.

Hücreler arası bağlantı hepsi aynı güçte değildir. Güçleri değişebilir (Hebb mekanizması ile).

İleti daima aynı güçtedir.

En önemli işlem ve kontrol noktası; beyin sapı çıkıcı ağsı sistemi (ARAS).

Merkezi işlemci (CPU).

Bilincin bir parçası olan (çağrışım) hatırlama özelliği sadece duyusal (girdi) alanlarına değil motor (çıktı) alanlarına da yayılmıştır

PC sembol işlemcidir. Semboller anlamsız bir boşlukta değerlendirilir. Sembollerin anlamı insanlar tarafından PC ye verilmiştir. Kuralları oluşturmaz, onları uygular.

Bilincin eşlik ettiği ve etmediği zekâ ve hareket vardır.

Sadece zekâ mevcuttur. Bilinçli farkındalık yok.

İşletim elementi 1015 hücreler arası bağlantı.

108 transistör.

Temel yapı büyüklüğü 10-6 m

10-6 m.

Kullandığı enerji 30W. Bedenin diğer organlarına göre enerji harcaması oransal olarak çok fazla. Tüm beden enerjisinin %20’sini harcar. Sinaptik aralıkta ve aksonda, sinir iletisi oluşturulurken ve sonlandırılırken de enerji harcanır.  Beyin günde yaklaşık 20 Watt (yaklaşık 400 kalori/gün) enerji kullanır. Bir Watt bir Joule/saniyeye eşdeğerdir. 1W=1 J/san=1 Newton metre/san. Tipik bir ev lambası 40-100 Watt arasındadır.

30 W (Merkezi İşlemci Ünitesi, CPU) tüketir. 1GHz hızında 3 watt, 1.6GHz’de 12 watt ve 2GHz’de ise 20 watt enerji tüketir. Genel olarak sıradan bir ev bilgisayarı kasası saatte yaklaşık 330 Watt’a denek gelir: 24•330 Watt yakar.

İşletim hızı 30-100Hz. Nadir sinir hücrelerinde 500Hz. Yavaş çalışmaya rağmen karmaşık bir resmi 200 msan’de tanır.

109 Hz hızında.

Soğutma sitemi var: kafa içini dışına bağlayan toplardamarlar (emissar venler).

Var: Fan(lar)

Değer yargıları: sevgi, aşk, duygular, estetik, yaratıcılık, adalet, sağduyu, esinlenme ve sanat.

Yok

Akıl+Bilinç+Sezgi.

Sadece akıl içerir.

Yanlışa tolerans ve düzeltme vardır.

Yok ya da çok az.

Öğrenme. Öğrendiğini sadece aynı amaçla değil, amaç dışında farklı uyaranlarda da kullanma.

Kısmen öğrenme var. Aynı uyarana genelde aynı yanıt oluşturulur.

Elektrik üreticisi olarak iyonları kullanır.  Dört iyondan herhangi birinin, hücre zarı üzerindeki hareketiyle oluşan iyonik yük akışıdır. İletim yavaş. Saatte 390 kilometre. İletildiği akson çapına ve myelin kılıfı kalınlığına göre hız değişken. Sinaptik yarıkta hız tamamen diffüzyon hızına etki eden faktörlere bağlı.

Elektronlarla elektrik iletimi ile çalışır. Işık hızında iletim anlamına gelir. İleti hızı 106 kat hızlıdır.

Titreşim frekansı, 3-100 Hertz arası, değişken. Bilinç durumu gamma ritmi olan 40-60 Hertz ile ilişkilidir.

Şehir elektriği ile çalışanlarda 50 ya da 60 Hertz

Kimyasal iletim hücreler arası mevcut. Nadiren elektriksel. Kimyasal olması nedeniyle, ileti hızı çok fazla değişkendir. Bu esneklik sağlar.

Kimyasal iletim yok. İleti hızı çok az değişken. Elektronun hareket hızı ileti hızı, ışık hızı; 300 km/sn.

Alttaki yapı: Wetware (ıslak-yumuşak yapı)

Hardware (kuru-sert yapı)

Destek hücreleri içerir: Glia

Destek elemanları yoktur.

Beyinde bilgi dağıtık durumdadır

Sabit diskte bilgi değişik bölgelerde dağıtık olarak bulunur

Bilgi hücreler arası ileticilik derecesine göre kodlanır

Manyetik olarak kodlama yapılır

Kalıcı bellek için tekrarlı kayıtlar gerekir.

Tek bir kez kaydedildiğinde, dışarıdan herhangi bir bozucu etki olmadıkça sonsuza kadar kayıtlı kalabilir.

Bilgiyi kayıt yeri olan sinapslarda, aynı anda ve farklı zamanlarda değişik bilgiler için kullanılabilir.

Tek bir kayıt yeri için tek bir bit kullanılır.

Bilgi aynen var olduğu gibi değil, yaklaşık olarak kodlanır. Hangi bilgi yakın zamanda kaydolmuşsa daha canlı ve kalıcıdır.

Sembolik olarak kodlanır (0100010101010101). Zaman içinde bilginin canlılığında ya da kalıcılığında değişme olmaz.

Gördüğü örneklerin ortak yanlarını öğrenebilir ve bu öğrendiklerinden çıkarım yapabilir

Ortak yanları öğreneme yeterliliği vardır. Çıkarım yapma oranı çok düşüktür.

DİĞER AYRINTILAR KİTAPTA

İndirgemeci Yaklaşım

Kola Otomatlarından Saylaonlara

Bilgisayar Temeli

Makine ve Beyin Farkları

Turing Makinesi i

Çin Odası

Hesap Edilemezlik

Gödel Teoremi

NanoTeknoloji

Bir Sinir Hücresini Modellemek

Nano’dan Önce Mikro-Nöroelektronik Ağlar

Bilinci Kopyalama

Yorumlar
Yeni Ekle
+/-
Yorum yaz
Adınız:
E-posta:
 
Başlık:
 
Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

 

Sık Aranan Kelimeler

Atatürk Haber Bilinç Siklopedisi Girişi Fireboard Kuralları Tarihi Giriş Bilim Nedir ğildir Bilimin Büyük Düşmanı Bilimde Birleşmeye Bilimsel ğruluk ğişir Bilincin Evrimi Biliminsanı Bilinci Lamak Neden Kuantum Kaniği Gereklidir Sanatın Modern Milyon Ynimiz Yenidoğanda Beyinde Elektriksel Aktivite Holografik Elektromanyetik Kognitif Midir İlkeleri Enerji Ayrık Birimler Halinde Salınır Maddeye Eşlik Dalga Schrödinger’in Nklemi Heisenberg Lirsizlik İlkesi Yerel Olmama Laşıklık Uzaktan Aracısız Etkime Tünelleme Boşluk Vakum Olasılık Makroskopik Ölçme Zihin Seçime Schrödinger Bahtsız Kedisi Psikokinezi Telekinezi Zihnin Etkisi Olabilir Gözlemci Katılımcı Mıyız Deney Düzeneğinin Sistemin Bilgisi Dilin Ersizliği Kaniğinde Seçim Eksik Matematik Gelecek Ediyor Kopenhag Yorumu Çoklu Dünyalar Zihinler Wigner’in Arkadaşı Nesnel İndirgenme Nasıl Başladı Oluştu Yazar Hakkında Vukû Çerçeve Sürüklenim Olmuşları Bilme Olacakları Verme Kerameti Bağlantılar Dendron Psikonlarda Biyolojide Olaylar Hayır Yinde İşlemez İşler Kısa Tarihçe Başlangıçtan Öncesi Planck Dönemi Güneş Sistemi Oluşumu Şimdiki Zaman Güneşimizin ölümü 5•10 üssü Göremeyeceğimiz Sinir Hücresi Foton Gözlerimizle Algılanabilir Yarıküresi Hücreler Arası Bağlantı Sayısı Karmaşası… Klasik Fiziğin Gücü Nisan Oluş İnsanlarda üzerinde Yürüme Lişkili Tanımlandı Kelime Kargaşası Antikçağ Akıl 100±1 Tanım İşlevi Evrimsel Gerilik Harikalar Tiyatrosu Nanoteknoloji Wnload Etmek Eksenleri Change Bilincinizi Zihninizi Süreliğine Başkasına Vermek Misiniz Message Aturk Araştırıcının çalışması Kategoriye Bölünebilir Bilinçalti Bilinçdışı Bilinçaltı Kaybetmek Farklı Halleri Sudoku Googlemap Kimyasi Hayvan Makine Otomatlarından