May 19
Cumartesi

Your Language?

English French German Italian Portuguese Russian Spanish

Giriş



Radyo Dinle

Üyelerimiz

Toplam Üye Sayımız: 1179
Son Üye: mjafar12
Canlı Üye: 0
Bugün: 0 kayıt yapıldı
Bu hafta: 0 kayıt
Bu ay: 3 kayıt

Facebook'ta Bu Yazıyı Paylaş

Facebook'ta Bu Yazıyı Paylaş
Bilincin Teorisi Yazdır e-Posta
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 0
ZayıfEn iyi 
Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı   
Çarşamba, 29 Ekim 2008 00:09
“Sonuçta bilinçle ilgili bulunacak şeylerin çok büyük olacağını
Sanmıyorum. Herkes kalıtımla ilgili çok büyük sırların
keşfedileceğini söyleyip durdu. Fakat sonuç gayet basitti, DNA.”
James WATSON

“Bana bu mesele zordur demeyin, zor olmasaydı mesele olmazdı.”
Mareşal Foch


"Sana ruhtan sorarlar; de ki, ruh Allah'ın emrinden ibarettir.
Size onun hakkında az bir ilim verilmiştir."
Kur’an, İsra-85




Kitabın değişik kısımlarında, ruh-beden, zihin-beden, zihin-beyin ve bilinç –beyin ikilileri ele alınmasına karşın, kitabın ana konusu açısından daima düşünülen bilinç-beyin ikilisini ele almaktır. Tarihsel süreç içerisinde, bilinç kavramından çok önce daima ruhtan ya da maddesel beden dışında var olan “bir şeyden” bahsedilmiştir. Dolayısı ile tarihsel süreçlerde kullanılan ruh-beden ikilisi doğru bir ifadedir. Daha sonra zihin-beden (mind-body) ikilisi gelişmiş olmasına karşın bu ifade yanlıştır. Çünkü zihnin yeri beden değildir. Zihin-beyin (mind-brain) ikilisi daha uygun bir eşleştirmedir. Diğer konularda yukarıda bahsedilen ikililer ve özellikle zihin-beyin kavramı ele alınsa dahi, vurgulanmak istenilen “bilinç-beyin” ikilisidir. Ve bu psi-phi (Φ-ψ) sorunu olarak da sembolize edilir.

Bugün için oluşturulan bilinç teorilerinin tümü ya doğrudur ya da yanlıştır. Doğrulukları bir dereceye kadar eldeki bilimle doğrulanabilir ve yanlışlıkları da eldeki başka kaynaklarla gösterilebilir. Teorilerin her biri filin bir başka kısmını ele almaktadır ve hatta teorilerden bazıları filin aynadaki ters görüntüsü gibidir. Bilinç/zihin ve beyin nasıl ilişkili olduğu sorusuna uzun yıllar çözüm aranmıştır. Bilinç ve beyin arasındaki etkileşim her birinin değişik konumlarıyla farklı şekillerde etkileşebilir. Her bir birliktelik zihnin ya da beyinin konumlarına göre farklı felsefi ve hatta ideolojik akımlara yol açmıştır.

Bilinç-beyin ilişkisindeki temel yaklaşım her ikisi arasındaki ilişkinin “bağlılık” mı yoksa “bitişiklik” mi olduğu konusunda yapılan tartışmalardan çıkar. Bağlılık bakış açısında, maddesel olanın dışındaki her şey madde olan beynin ürünüdür. Tam olarak ona bağlıdır. Bitişiklik bakış açısında ise maddesel olanın dışında olan, ondan farklı, onunla bir arada, bitişik bulunan “bir şey” vardır.

Kafalarımızın boş olmaması ve neden olduğu onca ilgiye rağmen, beynimizde bulduğumuz gerçekten hiçbir şeydir. Bu belki de, beynimizin var olan karmaşık yapısını bu haliyle anlamamamızdan kaynaklanmaktadır. Ama daha basit bir beynimiz olsaydı, zekâmızda o oranda düşük olacağından her halde gene de bize karmaşık gelecek ve orada “hiçbir şey” arama durumunda olacaktık. Bilinç teorisinin önündeki en büyük engel, bilincin görülemez olduğu yönündeki inatçı tutumudur. Bilim, duyular aracılığıyla edinilen bilgiye dayandığı için, bilince ancak dolaylı olarak erişilebilmesi farklı ve yetersiz teorilerin oluşumunu sağladı.

Teorik bilimsel yaklaşım garip şekilde uzun yıllar, bilinçten uzak durdu. Ama bu gerçek vardı. “Bilinç nedir?” gibi bazı soruların varlığı bilimin çalışma sahası dışında kalıyor diye bilim söz sahibi olamıyorsa ve hala insan hayatında önemli bir yer tutuyorsa “bilimin insan için önem derecesini sorgulamalıyız.” Fizikçi Roger Penrose’a göre; “Benim düşlediğim şey, gelecekte bir gün, bilinçlilik ile ilgili başarılı bir teorinin geliştirilebileceğidir-tutarlı ve uygun bir fizik teorisi olması bakımından başarılı, fiziksel anlayışın geride kalan kısmıyla güzel bir şekilde uyumlu olduğu için başarılı; öyle ki öngörüleri, insanların kendileriyle ilgili yanıt aradıkları ne zaman, nasıl, ne dereceye kadar bilinçli oldukları sorularıyla ilgili iddialarıyla tamamen uyumlu bir teori.” Nick Herbert, Elemental Mind/Temel Bilinç (1999) adlı kitabında “Elimizde iç deneyime ait, kötü, eksik ya da kusurlu teoriler olduğunu söyleyemeyiz. Elimizde bu konu ile ilgili, kötü bile olsa hiçbir teori yok. Sadece fanteziler, büyük felsefi parçalara ve test edilemeyen tahminlere sahip” olduğumuzu ifade eder. Francis Crick ise (The Astonishing Hypothesis/Şaşırtan Varsayım, 1990) daha kitabın önsözünde; “Soruna açık seçik bir çözüm öneremiyorum. Keşke önerebilseydim, ama şimdilik bu çok zor gözüküyor. Tabi bazı filozoflar bu gizemi çoktan çözmüş oldukları gibi bir yanılsama içindeler. Bilinç hakkında bilimsel düşünmenin ve en önemlisi, bilinç üzerinde ciddi ve kararlı biçimde deneysel çalışmaya başlamanın zamanı gelmiştir. Bilince ilişkin sorunları genel felsefi savlarla çözmenin imkânsız olduğuna inanıyoruz” der.Temel bilimlerde, etkileşim aynı zamanda nedensel bir ilişkidir. Bu nedenle fizikte dört temel çeşit etkileşim vardır: elektromanyetik, zayıf, güçlü ve kütleçekimsel. Fiziksel sistemleri bunlar gayet iyi bir şekilde açıklar. Zihin-beyin problemi ele alındığında ise işler karışır. Fizikteki gibi başarı ve açıklama becerisi elde edilemez. Zihin-beyin ilişkisi daha çok tanımlamacıdır ve açıklamacı değildir. Materyal beyin durumları (MA) ile bilincin zihinsel durumları (ZD) arasında birçok ilişki öne sürülmüştür. Bu monistik (tekçi) ya da düalistik (ikici) olabilir. Tekçi akımlar materyal durumu (MD) ya da zihinsel durumu (ZD) ayrı ayrı ele alırken, ikiciler hem materyal hem de zihinsel durumların her ikisini bir arada (MD+ZD) ele alırlar. Bir arada ele almada karşılıklı ilişki ve etkileşme değişik şekillerde olabilir (MD→ZD, ZD→MD veya MD→ZD). Tekçi MD bakış açısı ile tüm zihinsel durumlar maddi beyin durumlarına (maddecilik) veya fiziğe kadar indirgenebilir (fizikselcilik). Bu açıdan MA çalışılması zihin durumlarını anlamak için yeterli olacaktır şeklinde bir sonuca ulaşırız. İkici bakış açısı ile MA değerlendirmek tek başına yetersizdir. Zihinsel olana da bakmak gerekir çünkü esas karşılıklı etkileşim ZD→MA yönündedir.
Tablo. Johannes Poortman (1896-1970) zihin-beyin ya da ruh-beden çözümlemelerinin gruplanmasını yapmıştır ve Poortman, dünyaya bakışta altı farklı ayrım yapar. Bunları da alfadan zetaya kadar bir adlandırır.
[1]
Alfa
Tekçi maddecilik (monistik materyalizm): evren yalnızca maddeden oluşur
Beta
Yalnızca madde vardır ancak madde birden fazla çeşittedir (hylic pluralism). Tanrı ve diğer ruhsal varlıklar maddenin daha “ince” bir şeklinden oluşur. Bu madde bilimsel araçlarla görülemez.
Gamma
Tanrı dışında kalan şeyler maddedir.
Delta
Madde ve ruhsal yapılar ayrı ayrı vardır. Madde dışı varlıklar da vardır. Ruh (soul) maddenin ayrı bir şeklidir.
Epsilon
Madde ve zihin tam olarak farklı şeylerdir. Bu daha çok Descartes’in bakışını içerir.
Zeta
Tekçi idealizm (monistik idealism) ya da yanılsamacılık (illuzyonizm). Gerçekte madde yoktur. Tanrı’nın ya da diğer ruhsal oluşların bir yansımasıdır. Hinduizmdeki Brahman düşüncesine uygulanabilir.
[1] Poortman JJ. Vehicles of Consciousness. The Concept of Hylic Pluralism (Ochema), vol I–IV, The Theosophical Society in Netherlands, 1978
Bugüne kadar tam anlaşılır ve herkes tarafından kabul edilebilir bir bilinç teorisi oluşturulamamıştır. Bilinci anlama yönünden, teorisyenler kadar teori ortaya çıkmıştır. Ama temelde, bu çağdaş teori-düşünceler, çok değişik gruplardan kaynaklanmakla beraber (felsefeciler, nörofizyologlar, matematikçiler, fizikçiler, moleküler biyologlar) fenomenolojistler, işlevselciler, gizemciler ve indirgemeciler olarak dört ana grupta toplanabilirler. Ancak bu yaklaşımlar bütünü ile bir birinden ayrı tutulamazlar.

AYRINTILAR KİTAPTA

Monizm-Tekcilik

İndirgemecilik

Dualizm-İkicilik

Dualizme-İkiciliğe Karşi Çıkışlar

Görüngücülük ya da Fenomenoloji

İşlevselcilik ya da Fonksiyonalizm

Sinirbilim Öğretisi: Kişisel Bakışlar

Naturalizm: Doğalcilik

Zor Sorular

Birincil ve Yüksek Düzeyli Bilinç

Öznellik/Qualia/g-faktörü ya da Zihin İçeriği

Felsefi Yanılsmalar ve Umutsuzluk

Tablo. Ruh-Beden, zihin-beyin, bilinç-beyin ikililerine ilişkisel olarak farklı yaklaşımlara genel bakış. Tablo. Dr.Sultan Tarlaci
MONİSTİK
TEKÇİ
Materyalizm
Maddecilik
Thomas Hobbes (1558-1579)
Julian de la Mettrie (1709-1751)
Pierre Fluorens (1794-1867)
Paul Broca (1824-1884)
Gustav Fritch (1838-1929)
Eduard Hitzig (1838-1907)
Voltaire (1694-1778)
Diderot (1713-1784)
D’Alembert (1717-1783)
Holbach (1723-1789)
Panpsişizm
George Berkeley (1686-1753)
David Hume (1711-1766)
Thomas Brown (1778-1820)
John Stuart Mill (1806-1873)
DÜALİSTİK
İKİCİ
Epifenomenalizm
Edmund Husserl (1859-1938)
Çift görünüm ve özdeşlik
Gottfried Leibniz (1646-1716)
Gustav Fechner (1801-1887)
Psikofizik paralelcilik
Immanuel Kant (1724-1804)
David Hartley (1705-1757)
Alexander Bain (1818-1903)
Wilhelm Wundt (1832-1920)
Psikofizik etkileşimcilik
Rene Descartes (1596-1650)
Johann Herbart (1776-1841)
Hermann Lotze (1817-1881)
İbn Arabî (1165-1240)
İbn Sina (980-1037)
Filibeli Ahmet Hilmi (1865-1914)
Aranedencilik
Vesilecilik
Gazali (1058-1111)
Arnold Geulinex (1624-1669)
Nicolas Malebranche (1638-1715)
Johannes Clauberg (1622-1665)
Geraud de Cordemoy (1628-1684)
Louis de la Forge (1632-1666)
Yorumlar
Yeni Ekle
+/-
Yorum yaz
Adınız:
E-posta:
 
Başlık:
 
Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

 

Sık Aranan Kelimeler

Atatürk Haber Bilinç Siklopedisi Girişi Fireboard Kuralları Tarihi Giriş Bilim Nedir ğildir Bilimin Büyük Düşmanı Bilimde Birleşmeye Bilimsel ğruluk ğişir Bilincin Evrimi Biliminsanı Bilinci Lamak Neden Kuantum Kaniği Gereklidir Sanatın Modern Milyon Ynimiz Yenidoğanda Beyinde Elektriksel Aktivite Holografik Elektromanyetik Kognitif Midir İlkeleri Enerji Ayrık Birimler Halinde Salınır Maddeye Eşlik Dalga Schrödinger’in Nklemi Heisenberg Lirsizlik İlkesi Yerel Olmama Laşıklık Uzaktan Aracısız Etkime Tünelleme Boşluk Vakum Olasılık Makroskopik Ölçme Zihin Seçime Schrödinger Bahtsız Kedisi Psikokinezi Telekinezi Zihnin Etkisi Olabilir Gözlemci Katılımcı Mıyız Deney Düzeneğinin Sistemin Bilgisi Dilin Ersizliği Kaniğinde Seçim Eksik Matematik Gelecek Ediyor Kopenhag Yorumu Çoklu Dünyalar Zihinler Wigner’in Arkadaşı Nesnel İndirgenme Nasıl Başladı Oluştu Yazar Hakkında Vukû Çerçeve Sürüklenim Olmuşları Bilme Olacakları Verme Kerameti Bağlantılar Dendron Psikonlarda Biyolojide Olaylar Hayır Yinde İşlemez İşler Kısa Tarihçe Başlangıçtan Öncesi Planck Dönemi Güneş Sistemi Oluşumu Şimdiki Zaman Güneşimizin ölümü 5•10 üssü Göremeyeceğimiz Sinir Hücresi Foton Gözlerimizle Algılanabilir Yarıküresi Hücreler Arası Bağlantı Sayısı Karmaşası… Klasik Fiziğin Gücü Nisan Oluş İnsanlarda üzerinde Yürüme Lişkili Tanımlandı Kelime Kargaşası Antikçağ Akıl 100±1 Tanım İşlevi Evrimsel Gerilik Harikalar Tiyatrosu Nanoteknoloji Wnload Etmek Eksenleri Change Bilincinizi Zihninizi Süreliğine Başkasına Vermek Misiniz Message Aturk Araştırıcının çalışması Kategoriye Bölünebilir Bilinçalti Bilinçdışı Bilinçaltı Kaybetmek Farklı Halleri Sudoku Googlemap Kimyasi Hayvan Makine Otomatlarından