Günün Özü!
Bu varlık denizi nerden gelmiş bilen yok; Öyle bir inci ki bu büyük sır delen yok; Herkes aklına eseni söylemiş durmuş, İşin kaynağına giden yolu bulan yok. Hayyam. Biraz Halil Cibran, biraz Edgar A. Poe... Biraz Yunus. Kadere tam inançlı... Tanrının kuralları ile bazen esprili dalga geçen, ama anlaşılan ondan eriyen birisi... Aracı olarak da, bilinç halini değişmek için ŞARABI öne süren kişilik... |
Son Haberler
- Âşık Beyin: Sevgililer günü için özetleme
- Kuantum Beyin Kitabını Satın Alabilirsiniz
- Bilinç: Antikçağdan Bilincin Yeniden Keşfine
- NeuroQuantology’nin 10 Yıllık Öyküsü: Uzun ve ince bir yol
- Kuantum fiziğinin günümüzde günlük ve sosyal hayata yansımaları
- Neden aşk duygusu var?
- Yılın cinsellik araştırması
- Elektron aşkı
Your Language?
Radyo Dinle
Facebook'ta Bu Yazıyı Paylaş
Facebook'ta Bu Yazıyı Paylaş| Maddeye Eşlik Eden Dalga |
 |
 |
| Dr. Sultan Tarlacı tarafından yazıldı | |||||
| Perşembe, 23 Ekim 2008 13:47 | |||||
|
Klasik fizikte dalgalar; elektromanyetik dalgalar ve mekanik dalgalar olarak iki tiptedir. Dalga deyince öncelikle hepimizin aklına sudaki dalga hareketi gelir. Bu bir mekanik dalgadır. Bir taşın suya düşmesi ile oluşan bir dalga, üzerinde bulunan bir topu yer değiştirmeden hareket ettirir. Topu sürüklemez, bulunduğu yerde düşey olarak salınır. Bu nedenle, yüzeyde suyun ilerlemesi söz konusu değildir. Yer değiştiren su değil yüzeyindeki düzensizliktir. Sudaki dalga enerji taşır ama suyu taşımaz. Yine ses dalgaları da enerji taşırlar, havayı taşımazlar. Aradaki fark, su dalgalarının "enine", ses dalgalarının ise "boyuna" dalga olmasıdır. De Broglie dalgaları iki dalga türünden farklı üçüncü bir grubu oluştururlar. Bu dalgalar olasılık dalgalarıdır. Yani, bir parçacığın belirli bir t anında, x konumunda bulunma olasılığını verir.
James Maxwell’in çalışmalarıyla (1865), elektromanyetik dalgaların birbirine dik bir E elektrik alanı ve bir B manyetik alanının aynı anda salınımından kaynaklandığı anlaşıldı. Bu dalgaların yayılma hızı ışık hızı ile aynıdır. Elektromanyetik dalgalar, kozmik, gamma, X-ışını, mor-kızılötesi ve mikrodalga, TV ve radyo olarak ayrılabilir. Bunlar boşlukta yayılabilirler. Işık da bir elektromanyetik dalgadır. Işığı oluşturan fotonlarda hem dalga hem de parçacık özelliği çok belirgindir. Fotonun kendisi bir enerji paketi, bir momentum taşıyıcısı olduğu halde fotonun içyapısında elektrik (E) ve manyetik (B) alanlarının, sönümlü şekilde dalgalandığı görülür. E ya da B’nin salınım frekansı fotonun frekansıdır. Böyle hem tanecik hem de dalga karakteri taşıyan parçacıklara dalga (wave) ve parçacık (particle) kelimelerinin birleştirilmesinden türetilmiş dalgalı-tanecik (wavicle) adını verenler de olmuştur (ancak, yaygın kabul görmemiştir). Daha sonraki denklem hesaplarından da anlaşılacağı üzere, yavaş hızlarda parçacık karakteri ağır basarken, ışık hızına yakın hızlarda dalga karakteri ağır basar. Işık hızına yakın hızla atılan bir taş camı kırmadan geçebilir. Her parçacığa bir de Broglie dalgası eşlik eder. Örneğin, bir foton için, E=hc/=mc2 denkleminden yola çıkarak eşlik eden dalgaboyu, Planck sabitinin momentuma bölünmesi ile (=h/mc) hesaplanabilir (E: enerji, h: Planck sabiti, m: kütle, c: ışığın hızı, : dalgaboyu, p: momentum). Bu denklemlere foton denklemleri de denir. Örneğin, ışığın %1 hızıyla hareket eden (1,0•106 m/san) elektrona 7,3•10-10 m ya da 7 angströmlük (Å) bir dalga eşlik eder. Açık olarak hesaplayacak olursak: = 6.6•10-34 Jsan /(9,1 •10-31 kg)(1,0•106 m/san)=7,3•10-10 m ya da 7Å. Parçacıklar için eşlik eden, de Broglie dalga boyu =h/p=h/mv ile hesaplanır. Makroskobik cisimlerin momentumları çok daha büyük olduklarından, de Broglie dalgasının dalgaboyu çok küçüktür. Bu nedenle makroskobik cisimlerin dalga özellikleri atom altı parçacıklarda olduğu gibi gözlenemez. Bir parçacığın ya da cismin enerjisi ne kadar yüksekse, eşlik eden dalganın uzunluğu da o kadar kısalır. Biraz daha kütleyi büyüterek, 75 kg ağırlığında olan (kaba bir benzetme olarak) insanı göz önüne alacak olursak ve bu kişi 5 m/san hızında koşarsa 1,7•10-36 metre genişliğinde bir dalga eşlik eder. İnsan boyutu için; =6,6•10-34 Jsan/(75 kg)(5.0 m/san)= 1,7•10-36 m dalga boyu elde edilir. Elektronun dalga özelliği atom düzeyinde çok büyük olmasına karşın, makroskobik cisimlerin dalga yapısı çok küçük olduğundan gözlenemez. Aynı hesapla 50 gram ağırlığında ve 20 m/san hızında giden bir golf topuna 6,625•10-34 metrelik dalga eşlik eder. Bunun yanında çapı 0,1 mm, kütlesi 4 µg ve hızı 10 cm/san olan bir toz parçasına yaklaşık 1,6•10-22 cm’lik bir dalga eşlik eder. Bu dalgaboyu tozun yarıçapına göre çok küçük olduğundan gözlenmez. Oysa, bir elektrona eşlik eden dalga boyu 7Å kadardır. Hidrojen atomunun yarıçapının 0,53 Å olduğu düşünüldüğünde, elektronun oldukça dev ve geniş bir dalgaya sahip olduğu anlaşılır. Bu geniş dalga boyundan dolayı, hidrojen atomu çevresinde dönen bir elektron aynı zamanda her yerde olduğu anlamına da gelir. Bu nedenle de, daha sonra görüleceği gibi, parçacıklar tıpkı dalgalar gibi makroskobik olarak gözlenebilen “girişim” deseni oluştururlar.
James Maxwell'in çalışmalarıyla (1865) elektromanyetik dalgaların birbirine dik bir E elektrik alanı ve bir B manyetik alanının aynı anda salınımından kaynaklandığı anlaşıldı. Bu dalgaların yayılma hızı ışık hızı ile aynıdır. Elektromanyetik dalgalar, kozmik, gamma, X-ışını, mor-kızılötesi ve mikrodalga, TV ve radyo olarak ayrılabilir. Bunlar boşlukta yayılabilirler. Işık ta bir elektromanyetik dalgadır. Işığı oluşturan fotonlarda hem dalga hem de parçacık özelliği çok belirgindir. Fotonun kendisi bir enerji paketi, bir momentum taşıyıcısı olduğu halde fotonun içyapısında elektrik (E) ve manyetik (B) alanlarının, sönümlü şekilde dalgalandığı görülür. E ya da B'nin salınım frekansı fotonun frekansıdır. Böyle hem tanecik hem de dalga karakteri taşıyan parçacıklara dalga (wave) ve parçacık (particle) kelimelerinin birleştirilmesinden türetilmiş wavicle (dalgalı-tanecik) adını verenler de olmuştur (ancak yaygın kabul görmemiştir). Daha sonraki denklem hesaplarından da anlaşılacağı üzere, yavaş hızlarda parçacık karakteri ağır basarken, ışık hızına yakın hızlarda ise dalga karakteri ağır basar. Işık hızına yakın hızla atılan bir taş camı kırmadan geçebilir.
Her parçacığa bir de Broglie dalgası eşlik eder. Örneğin bir foton için; E=hc/λ=mc2 denkleminden yola çıkarak eşlik eden dalgaboyu, Planck sabitinin momentuma bölünmesi ile (λ=h/mc) hesaplanabilir (E: enerji, h: Planck sabiti, m: kütle, c: ışığın hızı, λ: dalgaboyu, p: momentum). Bu denklemlere genelde foton denklemleri de denir. Örneğin, ışığın %1 hızıyla hareket eden (1.0•106 m/s) elektrona 7.3•10-10 m ya da 7Å'luk bir dalga eşlik eder. ....................
Powered by !JoomlaComment 3.26
3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved." |
