Direnç

KUANTUM BEYIN SOZLUGU, özgür ansiklopedi

Alm. Widerstand (m), Fr. Resistance (f), İng. Resistance. Kelime olarak, “bir kuvvetin etkisine karşı gösterilen zorluk.” Fizikte bu terim bu anlamına uygun olarak birçok yerde kullanılır. Direnç, gerilim uygulanan bir cismin akıma karşı gösterdiği direnme gücüdür. "R" veya "r" harfi ile gösterilir ve birimi Ohm(Ω)'dur. Direnç, iletken yol yüzeydirenci - ısıl direnç gibi yönlere ayrılır: Teoride, direnç ısıyla doğru orantılıdır.

• Dikkesit alanı S (metre kare), uzunluğu L (metre) ve özdirenci ρ (ohm•metre) olan bir iletkenin direnci, :L=(R•p)/S ile hesaplanır.

• Bir U (Volt) gerilimi R (Ohm) büyüklüğündeki bir Direnç uygulanırsa, direnç üzerinden geçen I (Amper) akımı, Ohm kanununa göre; I=U/R olur.

• Bir direncin üzerinde harcanan güç ise, "P" (Watt) olmak üzere: P=U/I veya P = R•I² olur.

Bütün metaller ve kömür iyi iletken, akım geçiren sıvılar orta seviyede iletkendir. Akım geçirmeyen maddelere yalıtkan denir. Lâstik, kauçuk, ipek, pamuk, kâğıt, çam, porselen, mermer, mika, yağ, bakalitler, mukavvalar, fiber yalıtkandır. Germanyum, silisyum gibi yarı iletkenler denilen maddeler sıcaklıkla dirençlerinin azalması sebebiyle diyotlarda, transistörlerde, fotosellerde, elektronik entegre devrelerinde kullanılır. Metallerin direnci ısı ile artar. Kömür ve sıvıların direnci ise azalır. -273°C sıcaklığa yaklaşınca çok az direnç gösterirler. Bu hâle “süper kondaktivite” aşırı iletkenlik ismi verilir. -273°C sıcaklığı 0°K denilen moleküler hareketlerin durduğu sıcaklıktır.