Galen

KUANTUM BEYIN SOZLUGU, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara

Galenos Klaudiosis ya da Galen (İzmir, Bergama MS 131-201) büyük ölçüde Hipokrat'tan etkilenmiştir. İkisi varsayımsal olan dört öz suyun (kan, safra, nem ve tükürük) ve üç nefesin ya da pneumanın (karaciğer, kalp, beyinde) varlığı üzerinde normal işlevleri ve hastalık durumlarını oturtmuştur. Özellikle hayvanlar üzerinde yaptığı anatomi çalışmaları ile sinir sistemi hakkında birçok bilgiler elde etmiştir. Galen, Aristoteles ile birlikte, 12.yy ortasına kadar tüm tıp dünyasını etkisi altına almıştı.

Canlandırıcı Ruh

Galen, Aristoteles'in kavramsal şemasını devam ettirdi. Dört element bedenin doku ve organlarını oluşturuyordu. Beşinci element olan "canlandırıcı nefes"in ruh için aracı olarak davranıyor, organlara yaşam ve hareket veriyordu. Solunumla alınan canlandırıcı nefesin soluk yolları ile akciğere, akciğerler arası toplayıcı damarlar ile de kalbe ulaşıyordu. Genişlemiş kalp akciğerlerden pneuma'yı emiyor ve kasılma kuvvetiyle bedendeki atar damarların içine gönderiliyordu. Kan atar damarlarla değil de toplayıcı damarlarla taşınıyordu. Canlandırıcı nefes beyinde "psişik pneuma"ya çevrilebiliyordu ancak beyine ulaşması sinirlerin dışı boyunca oluyordu. Kalpten daha ziyade beyin, algılamanın önemli merkezi haline gelmişti. Galen'e göre beyin ve omurilikten doğan, duyular ve hareket için gerekli olan psişik pneumanın üzerinde hareket ettiği sinirler hasar görürse ya da kesilirse hareket ve duyum olmaz. Böylece sinirler iki kısma ayırdı: hareket ettiren (devinimsel) ve duyuları alan (duyusal). Bu günümüz ayrımı ile uyumludur. Galen "Tüm kaslar beyinden veya omurilikten bir sinir almaya gerek duyar ve bu sinirler farkına varılacak kadar incedirler fakat bu güçleri azdır anlamına gelmez." diyerek modern bir bakış açısı sergiler. Psişik pneuma'nın etkisinin iletimi için üç olasılık öne sürmüştür. Birincisi, psişik pneuma bir sıvı gibi sinirler boyunca akar. İkincisi, beyindeki psişik pneuma sinirlere doğru itilir ve bir kısmı sinirlerin sonlarında salınırlar. Son olarak, sinirlerde bulunan psişik pneuma'dan geçerek giden yalnızca bir "güç" akımı vardır.

Kaynaklar

  • Bennett MR. The early history of the synapse: from Plato to Sherrington. Brain Research Bulletin 1999;50: 95-118
"http://www.kuantumbeyin.com/sozluk/index.php/Galen"'dan alındı