Isı

KUANTUM BEYIN SOZLUGU, özgür ansiklopedi

Alm.Warme (f), Fr.Chaleur (f), İng. Heat. Sıcaklık farkı sonucunda bir cisimden başka bir cisme aktarılan enerji. Sıcak bir cisme soğuk bir cismin yaklaştırılmasıyla sıcak olan soğurken, soğuk olan ısınır. Bu durum cisimlerin arasında bir ısı akışının olması sonucu ortaya çıkar.Yeterli bir süre geçerse, sonunda iki cismin sıcaklığı eşit olur ve ısı akışı durur.Cisimler faz değişikliğine uğrarken(Faz), meselâ sıvı halden buhar hâle geçerken ısı akışı olduğu halde cismin sıcaklığında bir değişme olmaz.Isı ve sıcaklık arasındaki fark, ısının bir enerji biçimi, sıcaklığın ise bir cisimde bulunan enerjinin bir ölçüsü olmasıdır.

Isı birimi

En yaygın olarak kullanılan iki ısı birimi kalori ve British Thermal Ünit’tir (BTU). Kalori; 1 gram suyun sıcaklığını 14,5°C’den 15,5°C’ye çıkarmak için gerekli olan enerji miktârıdır. BTU ise; bir libre (453,6gr)suyun sıcaklığını 63°F’den (°F=1,8x°C+32)64°F’ye çıkartmak için gerekli olan enerji miktarıdır.

Bir BTU yaklaşık olarak 252 kaloriye eşittir.Her iki tanım da, sıcaklık değişimlerinin 1 atmosferlik basınç altında ölçümleri şartında geçerlidir. Besinlerin enerji değerleri kilokalori ölçüsüyle verilir. Bir kilokalori 1000 kaloriye eşittir. Milletlerarası sistemde (SI) kalori ve BTU yerine Jul (Joule) kullanılır. 1 kalori yaklaşık olarak 4,1868 jul’e eşittir. Jul, ısı enerjisinin mekanik enerjideki karşılığıdır.

Isı kapasitesi ve özgül ısı

Bir cismin sıcaklığını 1°C artırmak için verilmesi gereken ısıya ısı kapasitesi veya ısı sığası denir. Umumiyetle santigrat derece başına kalori olarak ifâde edilir.Cismin birim kütlesinin atom gram, mol gram veya gram olarak alınmasına bağlı olarak sırasıyla; atom ısısı, molar ısı ve özgül ısı tanımlanmış olur. Meselâ suyun 15°C deki özgül ısısı 1 cal/g°C’dir.Pekçok maddenin özgül ısısı suyunkinden daha azdır. Metallerin çoğu için özgül ısı (spesifik ısı) 0,1 cal/g°C civârındadır.